Ùn tắc, bụi và tiếng ồn ở đô thị lớn: số liệu từ Hà Nội và TP.HCM

Mật độ phương tiện cao là đặc điểm nổi bật của giao thông tại các đô thị lớn của Việt Nam, kéo theo những tác động trực tiếp đến môi trường sống như bụi, tiếng ồn và ùn tắc. Một số số liệu được công bố trong năm 2025-2026 cho thấy quy mô của vấn đề.

Hà Nội: phương tiện tăng 4-5% mỗi năm

Theo thông tin được Viet Nam News đăng ngày 15/9/2026, Hà Nội hiện có hơn 8 triệu phương tiện đăng ký, gồm khoảng 1,1 triệu ô tô và hơn 6,9 triệu xe máy, chưa kể khoảng 1,2 triệu phương tiện của các tỉnh thường xuyên vào thủ đô. Số lượng phương tiện tăng 4-5% mỗi năm. Trong khi đó, đất dành cho đường giao thông chiếm khoảng 12,2% diện tích thành phố, còn đất giao thông tĩnh như bãi đỗ xe chỉ chiếm 0,65%. Vận tải công cộng mới đáp ứng khoảng 20% nhu cầu đi lại.

Ùn tắc giao thông là một trong năm "điểm nghẽn" Hà Nội đặt mục tiêu xử lý trong năm 2026, bên cạnh ngập úng, ô nhiễm môi trường, vi phạm trật tự xây dựng và an toàn thực phẩm. Tại cuộc họp ngày 10/9, Công an Hà Nội cho biết số điểm thường xuyên ùn tắc đã giảm từ 12 xuống 9; lực lượng chức năng tổ chức điều tiết tại 287 vị trí và xử lý hơn 41.000 trường hợp vi phạm trật tự, an toàn giao thông với tổng số tiền phạt hơn 93 tỷ đồng.

TP.HCM: bụi và tiếng ồn thường vượt chuẩn

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM gửi UBND thành phố, được Viet Nam News đăng lại qua Asia News Network ngày 19/12/2025, thành phố có khoảng 14 triệu dân sau khi sáp nhập và khoảng 12,7 triệu phương tiện, chưa tính xe của người dân ngoại tỉnh. Kết quả quan trắc giai đoạn 2021-2025 cho thấy bụi và tiếng ồn là hai chỉ tiêu thường xuyên vượt quy chuẩn cho phép.

Để theo dõi sát hơn, báo cáo đề xuất mạng lưới quan trắc năm 2026 gồm 157 điểm chất lượng không khí, cùng nhiều điểm quan trắc nước mặt, nước ngầm, đất và nước biển. Ngoài ra còn có kế hoạch vận hành các trạm quan trắc không khí tự động.

Cần giải pháp đồng bộ

Những con số trên cho thấy áp lực giao thông và môi trường đô thị gắn chặt với nhau. Giảm ùn tắc không chỉ giúp tiết kiệm thời gian đi lại mà còn góp phần giảm khí thải và tiếng ồn tại các nút giao đông xe. Các chuyên gia cho rằng cần kết hợp mở rộng vận tải công cộng, quy hoạch bãi đỗ xe, kiểm soát phương tiện phát thải cao và tăng cường quan trắc để có dữ liệu đáng tin cậy phục vụ quản lý.

Việc công bố công khai dữ liệu quan trắc bụi và tiếng ồn theo khu vực, theo giờ cao điểm cũng giúp người dân hiểu rõ mức độ ảnh hưởng, từ đó ủng hộ các biện pháp hạn chế phương tiện và chuyển đổi sang giao thông xanh.

Ảnh: Benjamin Arnold / Wikimedia Commons (CC BY 3.0)

Nguồn tham khảo: Viet Nam News - Cutting traffic emissions not enough to clear Hà Nội's air (https://vietnamnews.vn/environment/1799602/cutting-traffic-emissions-not-enough-to-clear-ha-noi-s-air.html); Asia News Network - Ho Chi Minh City considers installing more air quality, subsidence monitoring stations (https://asianews.network/ho-chi-minh-city-considers-installing-more-air-quality-subsidence-monitoring-stations/)