Cảng biển xanh, cảng thông minh: ưu tiên của Hiệp hội Cảng biển Việt Nam đến năm 2030
Tại hội nghị thường niên ngày 18/9/2026, Hiệp hội Cảng biển Việt Nam nêu sáu nhiệm vụ trọng tâm đến năm 2030, trong đó có phát triển cảng xanh với điện hóa, điện bờ, năng lượng tái tạo và đo đạc, báo cáo, thẩm tra phát thải.
Chuyển đổi xanh và chuyển đổi số là hai trụ cột được nhấn mạnh tại Hội nghị thường niên Hiệp hội Cảng biển Việt Nam năm 2026, diễn ra ngày 18/9 tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai. Hội nghị có sự tham dự của đại diện Cục Hàng hải và Đường thủy nội địa Việt Nam, lãnh đạo Hiệp hội và lãnh đạo tỉnh Gia Lai.
Tăng trưởng của ngành cảng
Theo số liệu được nêu tại hội nghị, trong giai đoạn 2020-2025, số hội viên của Hiệp hội tăng 14%, lượng hàng hóa qua cảng biển tăng 19% và sản lượng container tăng 31%. Với năm 2026, các cảng hội viên dự kiến đạt khoảng 530 triệu tấn hàng hóa và 24 triệu TEU.
Sáu nhiệm vụ trọng tâm đến năm 2030
Nhiệm kỳ X của Hiệp hội xác định sáu nhóm hành động ưu tiên đến năm 2030: chính sách, kết nối, cảng xanh, cảng thông minh, nguồn nhân lực và hội nhập quốc tế. Với cảng xanh, nội dung gồm quản lý năng lượng, giảm phát thải, điện hóa thiết bị, cấp điện bờ cho tàu, sử dụng năng lượng tái tạo, đo đạc - báo cáo - thẩm tra phát thải (MRV) và tài chính xanh. Với cảng thông minh, trọng tâm là số hóa, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, hệ thống cộng đồng cảng (PCS), chứng từ điện tử và chia sẻ dữ liệu toàn ngành.
Những khoảng trống cần khắc phục
Hội nghị chỉ ra rằng kết nối giữa cảng biển với đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, cảng cạn, trung tâm logistics và khu công nghiệp còn hạn chế. Năng lực xanh và số của các cảng cũng chưa đồng đều, việc chuẩn hóa dữ liệu còn nhiều việc phải làm. Các kiến nghị gồm tăng phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, Hiệp hội và doanh nghiệp, cải thiện kết nối liên vùng, tháo gỡ khó khăn trong nạo vét luồng, duy trì độ sâu luồng, cũng như chuẩn hóa dữ liệu và xây dựng nền tảng xanh - số có khả năng liên thông.
Định hướng tại địa phương
Tại Gia Lai, sau khi hợp nhất hai tỉnh, trục vận tải "cao nguyên - cảng biển" trở thành trục phát triển nội tỉnh. Tỉnh dự kiến nâng cấp, mở rộng cảng Quy Nhơn và hệ thống cảng cạn theo hướng xanh, thông minh, xây dựng đường nối vùng nguyên liệu Tây Nguyên với cảng, quy hoạch trung tâm logistics, khu kinh tế và khu công nghiệp ven biển gắn với cảng, đồng thời cải cách thủ tục hành chính. Hiệp hội cho rằng cảng biển cần trở thành "cửa ngõ của kết nối, đổi mới và phát triển", không chỉ là cửa ngõ của hàng hóa.
Với các doanh nghiệp cảng, việc áp dụng sớm các tiêu chuẩn xanh không chỉ góp phần giảm phát thải mà còn là yêu cầu ngày càng rõ từ các hãng tàu và chủ hàng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ảnh: Nathan.cima / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Nguồn tham khảo: VietnamPlus - Phát triển cảng biển xanh, thông minh gắn với hệ thống logistics hiện đại (https://www.vietnamplus.vn/phat-trien-cang-bien-xanh-thong-minh-gan-voi-he-thong-logistics-hien-dai-post1136967.vnp)
